Vrij Links recensie

Recensie door Vrij Links: 'Dit is geen zuur, gepolariseerd of ideologisch pamflet'

door de redactie, 30 november 2024

Nu de donkere dagen naderen, zet Vrij Links drie recente boekuitgaven in het zonnetje. In alle drie de boeken staan belangrijke kernwaarden centraal: de vrijheid van het individu om te denken, te zijn, te handelen of te geloven. Vandaag onze tweede leestip: Gender Rebels.

Gender Rebels: moed, vrijheid en zelfbeschikking voor jonge vrouwen

Gender Rebels is een boek over meiden en jonge vrouwen en de veelzijdige hedendaagse uitdagingen waarmee zij worden geconfronteerd. Van het effect van sociale media op slachtoffergedrag en stereotiepe rolpatronen, van het 'tomboy'-meisje dat heeft plaatsgemaakt voor een cultuur waarin gendertransitie wordt genormaliseerd, tot onderdrukking binnen orthodox-religieuze gezinnen.

Elk vrijheidsbeperkend aspect van het heden dat zwaar weegt op deze generatie meiden komt aan bod. Zo raken het ontkennen van de biologische werkelijkheid, online beelden en religieus fundamentalisme vooral de rechten van meiden en vrouwen.

Ondanks de zware onderwerpen is de benadering van het boek uiterst positief. Zware thema's worden afgewisseld met verhalen over moed, vrijheid en zelfbeschikking. Het maakt verschil dat de meiden zelf aan het woord komen en dat er niet alleen over hen gepraat wordt; de stof wordt voelbaar en concreet. Maar ook de experts en professionals — bekende vrouwen in het debat met kennis en expertise — maken dit boek de moeite waard. Biograaf Jolande Withuis pleit voor het belang van het erkennen van het verschil tussen geslacht en gender; psycholoog Liesbeth Woertman beschrijft de gevolgen van de stortvloed aan gemanipuleerde (vrouwelijke) beelden waarmee jonge meiden geconfronteerd worden; en Ayaan Hirsi Ali belicht het toenemende seksuele geweld tegen vrouwen in Europa door mannelijke migranten uit islamitische culturen.

Ook de bijdrage van onze eigen Vrij Links-voorzitter Femke Lakerveld over het verdwijnen van progressieve waarden op politiek links sluit aan bij de reeks belangrijke vragen die in dit boek worden opgeworpen. Namelijk of en hoe Nederland tekortschiet in steun aan meiden die gevangen zitten in dogma's of ideologie. "Politiek links sluit de ogen voor misstanden als gedwongen huwelijken, huwelijkse gevangenschap en vrouwelijke genitale verminking," zegt Lakerveld. "Het verbaast me dat het progressieve Nederland niet zo hard tegen religieuze dogma's aan trapt als in de jaren '70 en '80. Het gaat om de rechten van duizenden jonge vrouwen. Met het relativerende 'het is hun cultuur' gooi je de helft van de wereldbevolking onder de bus."

Dit veelstemmige boek van 368 pagina's stelt een belangrijke vraag: hoe waarborgen we de vrijheden voor meiden en vrouwen om vrij over hun lichaam, liefdesleven en levenspad te beschikken? Want die blijken niet zo vanzelfsprekend te zijn. We moeten de wat misleidende titel daarom letterlijk nemen.

De redacteur van het boek, Sybilla Claus, maakt ruimte voor genderkritische stemmen, maar ze is er ook in geslaagd om een bitter, gepolariseerd politiek of ideologisch pamflet te vermijden. Haar liefde en zorg voor de jonge meiden van vandaag is duidelijk groter dan dat en straalt door de bundel heen. De boodschap die overblijft is: je bent goed zoals je bent, ongeacht hoe je eruitziet, van wie je houdt of wat je wilt doen; wees vrij!

Sybilla Claus

Antropoloog, journalist en schrijver. Auteur van Gender Rebels (2024) en het komende Rebel Girls (Spinifex, 2026).

© Sybilla Claus