Interview in de Belgische krant Doorbraak: 'Deur naar misbruik' staat wagenwijd open

Transgender atleten horen niet thuis in vrouwen- of meisjescompetities, besliste de Amerikaanse president Donald Trump gisteren. Eind vorig jaar schreef de Nederlandse antropoloog en journalist Sybilla Claus een kritisch boek getiteld 'Gender Rebels' over de slachtoffercultuur die volgens haar verbonden is met gender-ideologie. 'Ben je een jonge vrouw en wil je meetellen op sociale media? Dan kon je in 2024 maar beter transgender zijn. En ja, een borstamputatie levert ook extra punten op.'

Interview: Filip Michiels

Waar komt dit boek vandaan?

Sybilla Claus: 'Ik wil de grote groep mensen wakker schudden die nauwelijks beseft wat er vandaag gebeurt. Voor de duidelijkheid: ik heb niets tegen jonge mensen die zich als trans identificeren, maar ik verzet me wel tegen het ontspoorde activisme van de gender-ideologie. Het is een afbraak van vrouwenrechten. Vaak gaat het om heel jonge meiden die in een soort online val terechtkomen, maar ik kom net zo goed op voor jonge lesbische vrouwen aan wie steeds vaker wordt gevraagd of ze eigenlijk niet liever man willen zijn. Of voor vrouwen in de sport of in gevangenissen die plotseling een man met een penis naast zich in de douche zien staan, omdat hij zich vrouw zou voelen.'

'Je krijgt tegenwoordig al snel de indruk dat steeds meer mensen zich non-binair noemen, en dat enorme aantallen meiden willen transitioneren en hun borsten willen laten weghalen. Dat is natuurlijk niet zo, maar een aantal van hen krijgt wel onevenredig veel aandacht. Ik denk bijvoorbeeld aan Rikkie Kollé, die vorig jaar de eerste man werd die zich als vrouw identificeert en tot Miss Nederland werd gekroond. Of aan Maxim Februari, een vrouw die nu als man leeft en die in 2020 de PC Hooft-prijs ontving, op basis van een al met al vrij beperkt oeuvre. De BBC heeft net een man uitgeroepen tot Sportvrouw van het Jaar. De media hebben de neiging uitzonderingen te zoeken en bepaalde verschijnselen uit te vergroten, en zo presenteren ze ons een vertekend beeld van de werkelijkheid.'

In je boek wijs je een beschuldigende vinger naar wat jij slachtoffercultuur noemt. Die speelt niet alleen een grote rol in de overdreven media-aandacht voor trans mensen, maar is ook allesbepalend geworden op sociale media. Alle vormen van slachtofferschap of mentale problematiek zijn daar een pluspunt, en transgender personen staan helemaal bovenaan?

'In mijn boek beschrijft een jonge vrouw wat voor dingen je in je online bio moet zetten om goed te scoren. Slachtofferschap — van ADHD en een andere etnische achtergrond tot eetstoornissen — levert sowieso flink wat extra punten op, maar om de een of andere reden scoort trans zijn juist het hoogst. Wie gewoon wit en hetero is, belandt meestal helemaal onderaan de online ranking. Afhankelijk van het aantal punten in die ranking telt jouw mening meer mee.'

Het wordt helemaal gek als je een Instagram-account ziet als Queers for Palestine, dat vandaag bijzonder populair is. Of leuzen als Queers for Hamas. Alsof die meiden ook maar enig flauw idee hebben waar Hamas eigenlijk voor staat. Laat staan dat ze kunnen inschatten wat hen zou overkomen als ze onder Hamas moesten leven.

Toch leven we in een tijd en in een land waar je gender wordt voorgesteld als een persoonlijke keuze. Nooit eerder was het zo makkelijk om aan de 'beklemmende onderdrukking' van je geslacht te ontsnappen, toch?

'Daar ben ik het volledig mee eens: nergens worden transgender personen met zoveel enthousiasme gesteund en verwelkomd als in de westerse wereld, en nooit was het makkelijker om een ziekenhuis binnen te lopen en iets aan je lichaam te laten doen. Of dat ook verstandig is, valt te bediscussiëren. Maar het is — zoals psychologen ons blijven vertellen — besmettelijk: vooral online wordt zoiets snel een trend. Voor tienermeiden die makkelijk zes uur per dag aan hun scherm gekleefd zitten, werken al die online platforms en gemeenschappen als een soort megafoon. Vandaar de conclusie van mijn boek: dertig jaar geleden was het voor tienermeiden en jonge vrouwen veel makkelijker om zichzelf te zijn of te worden.'

Transgender zijn is 'in', maar zit er een lobby of een geraffineerde strategie achter het sterk gestegen aantal gender-transities in West-Europa en de VS?

'Absoluut, met name als het gaat om diverse subsidiestromen. Onlangs kreeg ik weer een persbericht waarin werd gesuggereerd dat discriminatie van transgender personen in Nederland vertienvoudigd zou zijn. Nou, ik mag doodvallen — nergens wordt afwijkend gedrag zo breed geaccepteerd als in Nederland. Ik was zelf jarenlang lid van het COC, de oudste belangenorganisatie voor homo's, lesbiennes en biseksuelen in Nederland. Lees je hun jaarverslag van vandaag, dan komt de term 'trans' 45 keer voor, en het woord 'lesbisch' precies drie keer. Het lijkt erop dat activisten, zodra het homohuwelijk eenmaal gelegaliseerd was, op zoek moesten naar nieuwe doelgroepen.'

'Het doet me een beetje denken aan ontwikkelingsorganisaties, die elk jaar gedwongen zijn nieuwe projecten of doelgroepen te zoeken om de geldstroom op gang te houden. Zelfs Amnesty International heeft het nu plots over 'trans rechten', terwijl zoiets natuurlijk niet bestaat; iedereen heeft bij de geboorte mensenrechten.'

Je interviewde nogal wat meiden voor dit boek en ontdekte dat een groeiende groep tienermeiden de wens koestert om niet langer meisje te zijn. Ze zijn diep ongelukkig met de stereotiepe vrouwelijke rol, willen aan hun lichaam ontsnappen en zien genderdysforie als een vluchtweg. Dat gaat heel ver.

'Ik kan me dat verlangen nog goed voorstellen. Ik had het zelf op die leeftijd: je wilt uit dat lichaam. Meiden krijgen steeds vroeger hun eerste menstruatie, ze ontwikkelen vaak al borsten als ze nauwelijks 11 of 12 zijn, en merken plotseling dat ze daar óók op beoordeeld worden. Op die leeftijd zijn ze bovendien bijzonder kwetsbaar en beïnvloedbaar.'

'Wat het nog erger maakt: ze groeien ook op in een samenleving waarin transitie wordt verheerlijkt. Dat gaat heel ver: in Nederland wordt het binnenkort zelfs strafbaar om aan tienermeiden die worstelen met hun seksuele identiteit en een geslachtsoperatie overwegen te vragen of ze misschien gewoon lesbische gevoelens hebben. Therapeuten mogen hun jonge patiënten ook niet meer waarschuwen voor de vaak afschuwelijke complicaties van geslachtsoperaties. Integendeel: verminkende mastectomieën worden nu verheerlijkt, ook binnen de medische wereld. Soms zelfs in vrolijke TikTok-video's door figuren als de jonge arts Teetus Deletus, die het laat lijken alsof het allemaal niets is.'

'De explosie van ongelukkige tienermeiden die 'man' willen worden zou medische professionals tot de uiterste voorzichtigheid moeten aanzetten, niet in de laatste plaats omdat sociale besmetting onder meiden van die leeftijd een bekend sociologisch fenomeen is. Bovendien is bekend dat lesbische vrouwen als meisje vaak al afweken van traditionele genderstereotypen.'

Zit er ook een echt verdienmodel achter die medische aanpak?

Absoluut. Een dubbele mastectomie kost al snel 10.000 euro, en in Nederland vergoedt de zorgverzekering dat gewoon. Er zijn al jaren wachtlijsten bij de zogenaamde genderklinieken; het is uitgegroeid tot een solide business, met onomkeerbare medische ingrepen op jonge mensen met een nog onrijp brein.

Hoeveel mannen of vrouwen transitioneren er vandaag in Nederland?

Dat is een goede vraag. We hebben maandenlang geprobeerd cijfers te krijgen van het Ministerie van Volksgezondheid. Bijvoorbeeld: om hoeveel borst- of penisamputaties gaat het precies op jaarbasis? Wel, die cijfers hebben we nooit gekregen; ze bleken geen overzicht te hebben.

'Ik vrees dat er ook in de politiek veel onwetendheid heerst, en dat is in mijn ogen onderdeel van een bewuste strategie van de transbeweging. En het hoeft geen betoog: als politicus word je vandaag pas fatsoenlijk gevonden als je zo progressief mogelijke standpunten inneemt. De transgender-lobby lift mee op het succes van de homobeweging en duwt nu onder de radar allerlei rechten door voor mannen die zich plots als vrouwen identificeren. Twee mannen winnen olympisch goud voor vrouwen; kan het gekker? De vrouwensport is ontstaan — en in eerste instantie zelfs hevig betwist — juist omdat er significante biologische verschillen zijn tussen mannen en vrouwen.'

De ironie van het verhaal is natuurlijk dat links en de feministische beweging decennialang gestreden hebben voor gelijke vrouwenrechten en minder discriminatie. Vandaag moeten ze erkennen dat een te ver doorgeslagen gender-ideologie juist tot meer discriminatie van vrouwen leidt.

'Vanuit ons feministisch kader geloven we in het ideaal van een maakbare samenleving, maar vandaag beleven we het tijdperk van het maakbare individu. En nu moeten we inderdaad erkennen dat veel organisaties en instellingen die zich decennialang voor vrouwenemancipatie hebben ingezet, plotseling zijn overgeschakeld op het discours van zelfidentificatie. Wie het er niet mee eens is, wordt eruit getrapt. Sommige feministen gaan hierin mee, maar een deel van de feministische beweging lijkt zich ook langzaam te keren en zich sterker uit te spreken tegen de uitholling van vrouwenrechten.'

Duizenden meiden praten elkaar online dingen aan, en vooral witte meiden zijn daarvoor erg vatbaar.

Het belangrijkste argument op links in het hele genderdebat is dat 'iedereen autonome keuzes moet kunnen maken'. Geloof jij dat niet?

'Ik heb er geen bezwaar tegen dat volwassenen bepaalde keuzes maken, maar voor minderjarigen is het een heel ander verhaal. Een kinderbrein blijft zich ontwikkelen tot je 25e, en juist daarom laten we kinderen bijvoorbeeld geen auto rijden, of staan we hen niet toe te drinken. Maar de borsten amputeren van een zeventienjarige of tienjarigen puberteitsremmers laten slikken — dat is dan geen probleem?'

Er komt steeds meer wetenschappelijk bewijs dat die puberteitsremmers veel meer zijn dan zomaar een soort pauzeknop. Ze leiden bijvoorbeeld tot osteoporose en dragen eraan bij dat je seksualiteit zich veel minder of helemaal niet ontwikkelt, met alle dramatische gevolgen voor je verdere leven. Maar dit alles wordt vrolijk onder het tapijt geveegd.

Je richt je in je boek uitsluitend op meiden: zijn er echt zoveel meer meiden die jongen willen worden dan andersom?

'Absoluut. Meiden vormen een duidelijke meerderheid van 80 procent op de wachtlijsten bij Nederlandse genderklinieken, en dat is ook internationaal het geval. Uit de interviews die ik voor het boek deed, blijkt dat jonge meiden elkaars gevoelens razendsnel overnemen, misschien omdat ze vaak meer empathie tonen dan jongens. Duizenden meiden beïnvloeden elkaar online, en vooral witte meiden zijn daar erg vatbaar voor.'

Je boek laat ook zien dat de overgrote meerderheid van mannen die zich als vrouw identificeren gewoon hun penis houdt. Terwijl meiden elkaar online wél overtuigen om hun borsten te laten amputeren, om zo bij 'de club' te horen?

'Binnen die groep mannen die zich vrouw voelt, heb je ook verschillende subcategorieën. Je hebt die beperkte groep zeer knappe mannen die zichzelf vrouw noemen en die vaak de media halen of zelfs Miss Nederland worden. Maar aan de andere kant van het spectrum heb je ook een groep wat oudere, vaak ronduit smakeloze mannen met een bierbuik. Zij raken opgewonden van zich verkleden als vrouw of van het bezoeken van vrouwen-kleedkamers of -toiletten en daar video's maken. Ook zij profiteren nu graag mee van de hele gender-gekte.'

'Of denk hier eens aan: in de VS en het VK zitten vandaag al honderden mannen in vrouwengevangenissen die beweren vrouw te zijn. Onder hen zitten enkele verkrachters. Ook in Engeland is er een man van in de vijftig die voetbal speelt in een vrouwenteam. Geweldig leuk natuurlijk, achteraf onder de douche. Last but not least: er zijn ook verschrikkelijke mannen die zichzelf voorstellen als trotse lesbiennes. Met andere woorden: de deur naar misbruik en verkrachting staat wagenwijd open. Maar dan weer: de politieke gevestigde orde werkt hier vrolijk aan mee, wetende dat je sinds 1 november in Duitsland zomaar het stadhuis kunt binnenlopen om te zeggen dat je je vrouw voelt en dus van geslacht wilt veranderen. Zo'n wetsvoorstel ligt nu ook in Nederland op tafel; hopelijk kunnen we het nog tegenhouden.'

Dit interview verscheen in de printversie van eind 2024. Doorbraak Magazine.

Lees hier de versie bij onze Vlaamse buren (februari 2025)